Na Ratunek wydanie nr 1/2018
Na Ratunek wydanie nr 1/2018

Czas upływa nieubłaganie. Przed paroma laty sceptycznie przyglądaliśmy się zapisom o lekarzach systemu PRM i konieczności otwarcia specjalizacji. Mało kto widział wówczas realizację tego zapisu. Obecnie wchodzące w życie zapisy spowodowały zupełnie inną sytuację na rynku pracy – niestety jeszcze większe nieobsadzalne braki kadrowe. W zgodzie z moimi pesymistycznymi myślami sprzed paru lat, system coraz ostrzej skręca w kierunku rozstania się z lekarzami. Czy to dobrze? Prywatnie zawsze uważałem, że to możliwe po osiągnięciu pewnego etapu wyszkolenia zawodowego ratowników i pielęgniarzy systemu PRM. Obecnie wymagane samodzielność, decyzyjność, odpowiedzialność na stanowisku liniowym są podstawą bezpieczeństwa indywidualnego personelu, pacjenta dysponenta, a w szerszym spojrzeniu bezpieczeństwa publicznego i bezpieczeństwa państwa. Brakuje nam stałej weryfi kacji umiejętności, regularnych kursów certyfi kowanych przez niezależne instytucje, a przede wszystkim świadomości społecznej, do jakich celów powołane jest Ratownictwo Medyczne. Niestety cały czas budujemy tę świadomość na pierwszej linii w spotkaniu ZRM-pacjent lub dyspozytor-pacjent, co przy niewielkiej (jeśli nie zerowej) ochronie prawnej staje się trudnym zadaniem. Przy obecności lekarza w ZRM-ach można było jeszcze zasłonić się jego decyzją – dziś w dobie obalania wszelkich autorytetów przez diagnostykę internetową (dr Google), ciężko mówić o jakiejkolwiek ochronie. W tej atmosferze zapraszam do lektury aktualnego numeru czasopisma „Na Ratunek” – tym razem mamy kilka świetnych artykułów z zakresu prawnego naszej działalności i działalności ratowników medycznych. Przykładem jest artykuł dotyczący kwalifi kowanej pierwszej pomocy − te granice trzeba ściśle rozpoznawać i wiedzieć, jak należy przygotowywać dokumentację, która w uzasadnionych roszczeniach i zarzutach, jest dla nas podstawową ochroną. Ponadto publikujemy ciekawe artykuły przypominające powszechne jednostki chorobowe, ale też te rzadsze (miastenia) z podpowiedzią, jak zadziałać na poziomie przedszpitalnym i na co zwracać szczególną uwagę. Zapraszam do lektury.

KALEJDOSKOP

Kalejdoskop

KNOW-HOW

Uśmierzanie bólu w warunkach przedszpitalnych

Ból zalicza się do podstawowych, subiektywnych objawów stanowiących częsty powód do wezwania zespołów ratownictwa medycznego (ZRM). Zgodnie z Ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym i Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2016 r. w sprawie medycznych czynności ratunkowych i świadczeń zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe, które mogą być udzielane przez ratownika medycznego, zespoły ratownictwa medycznego dysponują lekami nieopioidowymi (ASA, ibuprofenum, ketoprofenum, paracetamolum, metamizolum natricum) oraz opioidami (fentanylum, morphini sulfas). W uśmierzaniu bólu powinno stosować się do „trójstopniowej drabiny analgetycznej”. Nowością może stać się metoxyfluran, który zyskuje w Europie coraz więcej zainteresowania i wskazań, m.in. w doraźnym postępowaniu przeciwbólowym.

Karta UŚMIERZANIE BÓLU

WIEDZA W PRAKTYCE

Dlaczego dane zalecenia w medycynie ratunkowej wyglądają tak, a nie inaczej? Przegląd wybranych zagadnień z zakresu wentylacji i tlenoterapii

W artykule opisano wybrane zagadnienia z zakresu fizjologii i patofizjologii dwóch najważniejszych gazów krwi – tlenu i dwutlenku węgla. Omówiono wpływ wspominanych gazów na napęd oddechowy, przedstawiono niektóre pułapki pulsoksymetrii (krzywa dysocjacji hemoglobiny), a także omówiono wybrane zagadnienia z zakresu tlenoterapii i wentylacji.

Organizacja pomocy medycznej w zdarzeniach z wielką liczbą poszkodowanych – ćwiczenia DRIVER

Zdarzenia masowe i katastrofy, w których zagrożone są zdrowie i życie znacznej liczby osób, stanowią olbrzymie wyzwanie dla ratownictwa medycznego. Jest to spowodowane zarówno trudnym do przewidzenia przebiegiem zdarzenia, jak i koniecznością wprowadzenia niestosowanych na co dzień procedur. Takie wydarzenia są jednocześnie sprawdzianem współdziałania pomiędzy wieloma służbami i instytucjami. Europejski projekt DRIVER, poszukujący nowych rozwiązań mających na celu usprawnienie zarządzania kryzysowego, daje możliwość treningu dla uczestników reagowania w zdarzeniach wielkoskalowych i wypracowywania dobrych praktyk w udzielaniu pomocy ofiarom katastrof. W ramach projektu 26-28 kwietnia 2016 roku odbyły się międzynarodowe ćwiczenia dotyczące masowej operacji ratowniczej na morzu, w których uczestniczyła strona polska. W symulowanej akcji udzieliliśmy pomocy 850 poszkodowanym osobom. To doświadczenie zostało wykorzystane podczas organizacji pomocy w realnym zdarzeniu mnogim w Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Olsztynie.

Artykuł promocyjny

Przedszpitalna diagnostyka biochemiczna

Szpitalne odziały ratunkowe (SOR) funkcjonują w Polsce od 16 lat. Ten dość długi czas dał możliwość oceny ich działania w dość szerokim zakresie, począwszy od celów, jakie przed nimi stawiano, a skończywszy na ich bieżącej działalności, polegającej nie tylko na ratowaniu osób będących w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, ale też na diagnostyce i leczeniu pacjentów POZ, opiece specjalistycznej i opiece w coraz większej liczbie chorych będących w stadiach terminalnych chorób przewlekłych i nowotworowych.

WIEDZA W PRAKTYCE

Postępowanie w zaburzeniach gospodarki potasowej

Potas, wraz z innymi elektrolitami, odpowiada za regulację bilansu wodnego organizmu oraz odpowiednią pobudliwość nerwowo-mięśniową. Zaburzenia elektrolitowe należy podejrzewać szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, ciężkimi oparzeniami, niewydolnością krążenia oraz cukrzycą.

Specyfika pacjenta pediatrycznego w zdarzeniach masowych i katastrofach

Udzielanie pomocy medycznej dzieciom budzi wiele emocji, pytań i wątpliwości. W artykule przedstawiono strategię myślenia i postępowania, które umiejętnie włączenie w działania ratunkowe, spowodują podjęcie trafnych decyzji dotyczących małych pacjentów, a także usprawnią proces zarządzania dostępnymi siłami i środkami, biorącymi udział w akcji ratowniczej i leczeniu przedszpitalnym.

ANALIZA PRZYPADKU

Miastenia i przełom miasteniczny – wyzwanie dla ZRM?

Miastenia należy do chorób autoimmunologicznych. Cechuje się narastającym osłabieniem mięśni na skutek uszkodzenia autoimmunologicznego synaps łączących nerwy ruchowe z mięśniami. Miastenia jest uznawana za chorobę rzadką, gdyż zapadalność wynosi od 1 do 9 przypadków na milion. Nie zwalnia to członków zespołu ratownictwa medycznego od świadczenia medycznych czynności ratunkowych nacechowanych wysoką jakością oraz gradacją priorytetów wobec pacjentów z rzutem choroby.

WARTO WIEDZIEĆ

Pierwsza pomoc – skąd czerpać wzorce?

Pierwsza pomoc to zespół czynności podejmowanych w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, wykonywanych przez osobę znajdującą się na miejscu zdarzenia. Najbardziej popularnymi organizacjami w Polsce zajmującymi się opracowywaniem, wdrażaniem i propagowaniem najskuteczniejszych metod ratujących życie osobom poszkodowanym są Europejska Rada Resuscytacji (ERC) i American Heart Association (AHA). Analizując tematykę poruszaną na kursach pierwszej pomocy organizowanych przez wybrane organizacje, obserwuje się dużą dowolność w przekazywaniu wiedzy dotyczącej udzielania pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia.

Włóknina ocieplająca stosowana w odzieży specjalistycznej – czy jakość ma znaczenie?

Okres jesienno-zimowy w naszym klimacie nie jest zbyt przyjazny dla organizmu, w związku z czym praca na otwartej przestrzeni nie jest łatwa i wymaga od nas dużego wysiłku fizycznego.

Czy Koniecznie Modyfikować Całość kaRty?

Karta Medycznych Czynności Ratunkowych (KMCR) jest nadrzędnym dokumentem medycznym w polskim systemie ratownictwa medycznego.

PRAWO RATOWNIKA

Prawa pacjenta na szpitalnym oddziale ratunkowym

XXI wiek to czas rozwoju praw pacjenta w Polsce. Prawa pacjenta należą do standardów prawnych wykonywania zawodów medycznych, także ratownika medycznego. Naruszenie praw pacjenta może skutkować odpowiedzialnością prawną. Celem artykułu jest przedstawienie podstawowych praw każdego pacjenta na szpitalnym oddziale ratunkowym i obowiązków personelu medycznego w tym zakresie.

Udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy w aspekcie prawno-karnym

Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym określa pojęcie pierwszej pomocy i kwalifikowanej pierwszej pomocy. Pierwszej pomocy udziela każdy świadek zdarzenia, natomiast kwalifikowanej pierwszej pomocy udziela ratownik KPP, tj. osoba po ukończonym 66-godzinnym kursie z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy zakończonym egzaminem.