Na Ratunek wydanie nr 5/2013
Na Ratunek wydanie nr 5/2013

Organizacja logistyczna dużych akcji ratowniczych oraz udzielanie pierwszej pomocy według obowiązujących procedur – tematy wiodące wydania. Ponadto: postępowanie w urazach klatki piersiowej, nagłe pozaszpitalne zatrzymanie krążenia, bioterroryzm zagrożeniem XXI wieku, kapnografia w pracy ratownika medycznego oraz reakcje stresowe na zdarzenia krytyczne.

ANALIZA PRZYPADKU

Nagły zwrot akcji, czyli kolejny raz przekraczamy procedury

Nagła zmiana stanu pacjenta jest zjawiskiem częstym w pracy ratownika medycznego. Musi być on przygotowany na podjęcie intensywnych działań podtrzymujących pacjenta na każdym etapie prowadzenia medycznych czynności ratunkowych.

WIEDZA W PRAKTYCE

Udzielanie pierwszej pomocy według obowiązujących procedur

Laicy medyczni, otrzymując z różnych źródeł sprzeczne informacje o sposobie udzielania pierwszej pomocy przy tym samym urazie, mogą być zdezorientowani. Ponadto nie będą nigdy pewni swoich umiejętności i nie podejmą się ratowania poszkodowanych. Istnieje pilna potrzeba ogłoszenia standardów udzielania pierwszej pomocy przez osoby nieprofesjonalne medycznie, które byłyby bezwzględnie przestrzegane w oświacie i we wszystkich instytucjach i organizacjach prowadzących szkolenia w tym zakresie.

Drogi oddechowe – cz. II. Intubacja dotchawicza

Zapewnienie drożności dróg oddechowych to jedno z podstawowych zadań ratownika medycznego. Drożne drogi oddechowe umożliwiają skuteczną wentylację i zachowanie funkcji układu krążenia. Istnieje wiele metod bezprzyrządowego i przyrządowego udrażniania dróg oddechowych, których ratownik medyczny nie może podjąć ze względu na ograniczenia prawne. To również zawęża mu możliwość radzenia sobie z trudnymi drogami oddechowymi.

Opóźnienie w leczeniu zawału serca z uniesieniem odcinka ST

Zalecenia dotyczące opóźnień w STEMI (zawał serca z uniesieniem odcinka ST) dzielą opóźnienie leczenia reperfuzyjnego na trzy okresy: opóźnienie zależne od pacjenta, opóźnienie między pierwszym kontaktem medycznym a rozpoznaniem i opóźnienie systemowe, czyli czas dojazdu zespołu państwowego ratownictwa medycznego (PRM) do szpitala. Zalecany czas od kontaktu medycznego do rozpoznania to 10 min, a od rozpoznania do przezskórnej interwencji wieńcowej to najlepiej 60 minut, z przekazaniem pacjenta bezpośrednio do ośrodka z kardiologią inwazyjną.

Postępowanie w urazach klatki piersiowej

Uraz klatki piersiowej może powstać na skutek urazu tępego lub penetrującego. Wskutek rozwiniętej motoryzacji urazy klatki piersiowej są obecnie powszechne. Tępe urazy są obarczone wysoką śmiertelnością z powodu poważnych obrażeń narządów wewnętrznych. W wielu przypadkach do śmierci dochodzi niemal natychmiast. Mechanizmy urazu są złożone i mogą powodować powstanie obrażeń, od niewielkich po zagrażające życiu. Uszkodzenia klatki piersiowej stanowiące potencjalne zagrożenie dla życia to: niedrożność dróg oddechowych, odma prężna, odma otwarta, masywny krwiak opłucnej, cepowata klatka piersiowa, tamponada serca. Głównym powikłaniem urazu klatki piersiowej jest skojarzenie uszkodzenia układu oddechowego i funkcji hemodynamicznych. Zmiany zachodzące na skutek urazu mogą prowadzić do hipoksji, a ta w rezultacie do kwasicy, która szybko nasila zagrożenia związane z innymi uszkodzeniami. Tak więc skuteczne postępowanie w urazach klatki piersiowej zależy od skutecznej resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Nagłe pozaszpitalne zatrzymanie krążenia - wybrane dosniesienia zjazdowe

W artykule przedstawiono wybrane prace prezentowane na zjeździe Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego w Amsterdamie dotyczące postępowania u pacjentów z nagłym pozaszpitalnym zatrzymaniem krążenia. Proste kliniczne wskaźniki, takie jak: młody wiek, brak cukrzycy i otyłości, krótki czas dolegliwości bólowych w klatce piersiowej, duszność, wskazują na istotne zagrożenie wystąpienia nagłego zatrzymania krążenia w ciągu 10 min od wezwania pomocy medycznej. Inne prezentowane badania dotyczyły rokowania u pacjentów w zależności od pory doby, w jakiej wystąpiło NZK, stosowania adrenaliny (w przypadku stwierdzenia asystoli jako rytmu początkowego), maksymalnego możliwego do uzyskania przeżycia w warunkach zatrzymania krążenia w obecności członków zespołu ratownictwa medycznego.

Bioterroryzm zagrożeniem XXI wieku

Broń biologiczna jest jednym z najbardziej niebezpiecznych środków masowego rażenia. W artykule przedstawiono aktualne poglądy na temat zagrożenia terrorystycznego z użyciem broni biologicznej. Autor charakteryzuje to zjawisko, uwzględniając znane ataki bioterrorystyczne, oraz wybrane patogeny.

TECHNIKA W RATOWNICTWIE

Kapnografia

Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji z 2010 r. kładą szczególny nacisk na zastosowanie kapnografii w celu potwierdzenia i ciągłego monitorowania położenia rurki intubacyjnej, oceny jakości prowadzonych uciśnięć klatki piersiowej, a także umożliwienia wczesnego rozpoznania powrotu spontanicznego krążenia. Poniższy artykuł ma na celu przekazanie niezbędnej wiedzy dotyczącej kapnografii w kontekście pracy personelu medycznego zatrudnionego w jednostkach systemu państwowego ratownictwa medycznego.

RATOWNICTWO PSYCHOLOGICZNE

Reakcje stresowe na zdarzenia krytyczne

Zdarzenie masowe jest zaliczane do kategorii wydarzeń o charakterze traumatycznym, mogącym powodować zaburzenia znane jako zespół stresu pourazowego. Istotne jest, aby pracownicy służb ratowniczych rozumieli reakcje stresowe ofiar oraz potrafili sobie z nimi radzić.

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE

Organizacja logistyczna dużych akcji ratowniczych

Rozwój cywilizacji powoduje powstawanie zdarzeń masowych i katastrof. Zdarzenia te stanowią jedno z największych wyzwań dla służb ratowniczych. Prawidłowa logistyka, czyli planowanie i realizowanie procedur na miejscu zdarzenia, mają wpływ na powodzenie przebiegu akcji ratunkowej. Istotnym elementem jest również wykorzystanie specjalistycznego sprzętu i działanie służb przygotowanych do akcji w trudnym terenie, którym zwykle jest miejsce zdarzenia masowego. Artykuł przedstawia problemy organizacji działań ratowniczych na miejscu wypadku masowego.

WYDARZENIA

I Ogólnopolski Kongres Ratowników Medycznych

XII Mistrzostwa Polski w Ratownictwie Medycznym

III Mistrzostwa o Puchar Prezesa Falck Medycyna